Darmowy kurs z geografii
Zapraszam Cie na 30 dniowy darmowy kurs z geografii.
Otrzymasz na e-mail lekcje z geografii fizycznej, z geografii ekonomicznej Polski i swiata.
Zapisz sie teraz, w kazdej chwili mozesz zrezygnowac.
Rejestracja jest za darmo:
Losowa ściąga z geografii:
TEMAT: Metody badania bezwzględnego i względnego wieku skał
Określenie bezwzględnego i względnego wieku skał dokonywane jest
na podstawie wielu metod badawczych. Wiek bezwzględny określamy za
pomocą pierwiastków promieniotwórczych, które ulegają rozpadowi w
określonym czasie, w którym połowa jego atomów przekształca się w
inny pierwiastek. Jest to tzw. okres połowicznego rozpadu. Badając w
skale zawartość pierwiastka promieniotwórczego oraz zawartość
produktów jego rozpadu, możemy określić bezwzględny wiek skały.
Ponieważ okres połowicznego rozpadu jest inny dla każdego
pierwiastka, stąd do datowania skał wykorzystujemy wiele
pierwiastków promieniotwórczych. Od pierwiastków tych biorą się
nazwy następujących izotopowych metod datowania:
• uranowo-otowiowa - w której wykorzystuje się uran 238 rozpadający
się połowicznie po 4,47 mld lat na ołów 206. Metodę wykorzystuje się
do datowania najstarszych skał.
• rubidowo-strontowa - izotop rubidu 87 przekształca się w izotop
strontu 87 w ciągu 49 mld lat, stąd metoda jest przydatna zwłaszcza
do datowania granitów liczących powyżej 100 min lat.
• potasowo-argonowa - wykorzystywana jest do datowania skał
liczących kilka milionów lat (zwłaszcza bazaltów). Promieniotwórczy
potas 40 przekształca się w argon 40 w ciągu 1,3 min lat.
• węgla radioaktywnego ("C) - służy do określania wieku tylko
szczątków organicznych, gdyż radioaktywny węgiel bierze udział w
procesach życiowych organizmów żywych. Po ich śmierci izotopu C
ubywa - przechodzi on w azot 14. Okres połowicznego rozpadu węgla
wynosi 5370 lat, dlatego metoda może być stosowana tylko w przypadku
osadów młodych - liczących od kilkuset do 50 tyś. lat. Bezwzględny
wiek skał określa się również wykorzystując magnetyzm ziemski. Skały
magmowe i niektóre osadowe w czasie powstawania uzyskują stałe
namagnesowanie zgodne z polem magnetycznym. Pole magnetyczne Ziemi
regularnie zmienia swój kierunek co ok. 700 tyś. lat - magnetyczna
północ staje się magnetycznym południem i na odwrót. Badając
magnetyzm skał datowanych metodami radiometrycznymi, można
potwierdzić ich bezwzględny wiek na podstawie cyklicznej zamiany
biegunów magnetycznych.
W badaniach względnego wieku skał wykorzystuje się następujące
metody:
• stratygraficzną - polegającą na ustaleniu kolejności zalegania
warstw skalnych, przyjmując zasadę, że w skałach ułożonych poziomo
najstarsze skały leżą najgłębiej, natomiast w skałach sfałdowanych
lub pociętych uskokami wszystkie skały są starsze niż sama
deformacja;
• petrograficzną - uwzględniającą warunki powstawania poszczególnych
skał i na tej podstawie wyjaśnianie wydarzeń geologicznych, np.
bazalt świadczy o wulkanizmie, wapień o istnieniu morza;
• tektoniczną - która pozwala ustalać wydarzenia na podstawie
niezgodności w ułożeniu warstw skalnych;
• geomorfologiczną - polegającą na ustalaniu wydarzeń w oparciu o
badanie form powierzchni Ziemi;
• paleontologiczną - polegająca na ustalaniu wieku i warunków
powstawania skał na podstawie śladów szczątków roślin i zwierząt,
czyli skamieniałości. Szczególnie ważne są skamieniałości
przewodnie, tj. szczątki tych organizmów, które w porównaniu z
wiekiem Ziemi żyły w krótkim okresie czasu, lecz występowały na
dużych obszarach, np. na całym globie. Metoda paleontologiczna
pozwoliła na podział dziejów Ziemi na jednostki czasu, tj. ery i
okresy.
Sciagi z geografii
Pobierz za darmo opracowane tematy na mature z geografii.
Wszystko gotowe do wydrukowania.