Darmowy kurs z geografii
Zapraszam Cie na 30 dniowy darmowy kurs z geografii.
Otrzymasz na e-mail lekcje z geografii fizycznej, z geografii ekonomicznej Polski i swiata.
Zapisz sie teraz, w kazdej chwili mozesz zrezygnowac.
Rejestracja jest za darmo:
Losowa ściąga z geografii:
TEMAT: Mapa i jej składniki - Kartografia
Mapa – jest obrazem terenu wykonanym na płaszczyźnie, w
odpowiednim odwzorowywaniu kartograficznym, skali i przy użyciu
znaków umownych.
Składniki mapy:
a) matematyczne:
- osnowa geodezyjna – jest to sieć punktów, których położenie
geograficzne i wysokość bezwzględna zostały dokładnie wyznaczone
metodami geodezyjnymi.
- skala - jest to stosunek odpowiedniego odcinka na mapie do
odpowiadajÄ…cego mu odcinka rzeczywistego na powierzchni odniesienia.
Skala mapy jest ułamkiem, zatem im większy jest mianownik ułamka tym
miejsza jest skala mapy. Na mapie skala może być zapisana w postaci:
- skala liczbowa – , 1:100000, (jeden do 100000)
- skala mianowana: 1cm – 1km ( 1cm, na mapie odpowiada 1km w
terenie)
- skala liniowa – podziałka w postaci odcinka podzielonego na części
, którym są przypisane wartości odpowiadające określonym odległością
rzeczywistym
b) odwzorowanie kartograficzne – polega na przeniesieniu położenia
punktów z powierzchni kuli (elipsoidy) ziemskiej na płaszczyznę mapy
z zastosowaniem określonych metod matematycznych np.: rzutowania
geometrycznego.
W praktyce odwzorowanie kartograficzne, polega na matematycznym
przenoszeniu punktów na płaszczyznę mapy siatki geograficznej:
- podział odwzorowań ze względu na płaszczyznę przedstawiania
odwzorowania:
Odwzorowywania Rysunek Przedstawia obraz
Rzut na płaszczyznę styczną do globusa w biegunie
okołobiegunowe
Walcowe – rzut na pobocznice walca
okołorównikowe
Stożkowe – rzut na pobocznicę stożka
Umiarkowanych szerokości geograficznych
Pochodne – na podstawie obliczenia i wzorów matematycznych
=========
- podział odwzorowań ze względu na wiernie przedstawiony element.
W wyniku przedstawienia powierzchni kulistej na płaszczyźnie mapy,
powstają zniekształcenia kartograficzne. Zniekształcenia wynikają z
nierozwijalności kuli na płaszczyźnie. Dotyczyć one mogą odległości
oraz pól powierzchni i kątów.
Bez zniekształceń odwzorowują się punkty, linie styczności np.:
biegun, równik.
Ze względu na charakter zniekształceń wyróżniamy odwzorowania:
- wiernoodległościowe – w których uzyskano wierne przedstawienie
odległości pewnych kształtów
- wiernokątne – w których kąty (kierunki) wyznaczone na mapie,
odpowiadajÄ… rzeczywistym
- wiernopowierzchniowe – w których są przedstawione podstawowe pola
figur
- znaki powierzchniowe np.: las, bagna, Å‚Ä…ka
b) obraz kartograficzny czyli:
- treść mapy – w której skład wchodzą znaki umowne
- znaki liniowe – miasta, szczyty górskie, wulkany, ośrodki
przemysłowe
2. Podział map:
a) podział map ze względu na skalę:
- plany: 1:1000 – 1:5000
- mapy topograficzne: 1:5000 – 1:200000
- mapy przeglądowo – topograficzne: 1:200000 – 1:000000
- skala mniejsza od 1:1000000
b) podział map ze względu na zastosowanie:
- samochodowe
- turystyczne
- szkolne
c) podział map ze względu na zastosowanie:
- ogólno – geograficzne (fizyczne)
- tematyczne: przyrodnicze, geologiczne, glebowe, klimatyczne,
społeczno – ekonomiczne, społeczno gospodarcze, rozmieszczenie
ludności oraz przemysłu, inżynieryjne np.: górnicze
3. Generalizacja treści mapy – jest to uogólnienie treści mapy, z
pominięciem mniej ważnych. Stopień generalizacji jest odpowiednio
zastosowany do skali i rodzaju celu jakiemu ma służyć.
Zmniejszając skalę mapy, przy zachowaniu jej wymiarów, zwiększamy
równocześnie powierzchnię obszaru przedstawioną na mapie.
Zachodzi wtedy konieczność opuszczenia wielu szczegółów uznanych za
mniej istotne. Proces uogólnienia mapy, polegający na selekcji i
upraszczaniu treści oraz zmianie znaków szczegółowych na bardziej
ogólne, nazywamy generalizacją mapy.
Celem generalizacji jest zwiększenie czytelności map.
Ze względu na kryteria selekcji treści możemy wyróżnić
generalizacjÄ™:
• ilościową- polegającą na eliminowaniu mniejszych obiektów (np.
miejscowości o mniejszej liczbie mieszkańców, dopływów rzek,
drugorzędnych dróg), upraszczaniu rysunku (np. zarysu linii
brzegowej, biegu rzeki, kształtu powierzchni lasu), zamianie (znaków
powierzchniowych na sygnatury). Generalizację ilościową przeprowadza
się przy tworzeniu map małoskalowych na podstawie wielkoskalowych -
im mniejsza skala mapy, tym mniej szczegółów.
• jakościową - polegającą na eliminacji niektórych treści w celu
wyeksponowania innych zagadnień. Zabiegu takiego dokonuje się przy
tworzeniu map tematycznych, np. na mapie surowców mineralnych
zaznaczone będą miejsca ich występowania oraz punkty odniesienia
ułatwiające orientację (np. główne rzeki i największe miasta).
Wyeliminowani zastanie natomiast ukształtowanie powierzchni,
zabagnienie terenu, lini komunikacyjne i inne treści.
Sciagi z geografii
Pobierz za darmo opracowane tematy na mature z geografii.
Wszystko gotowe do wydrukowania.